ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )

459

جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )

و از آنهاست : حبّ جاه و شهرت مراد از شهرت ، انتشار نام و آوازه است ، و معنى جاه مالك شدن دلها و تسخير قلوب مردم براى بزرگداشتن وى و فرمانبردارى و گردن نهادن آنها ، و به عبارت ديگر : منزلت يافتن در دلهاى مردم است . و دلهاى مردم وقتى مملوك و مسخّر كسى مىگردند كه معتقد شوند آن شخص داراى كمال حقيقى است ، يا چنين پندارند كه وى صاحب كمال است ، از قبيل علم و عبادت ، يا زهد و پارسائى يا نيرو و شجاعت ، يا بذل و سخاوت ، يا سلطنت و ولايت ، يا منصب و رياست ، يا مال و ثروت ، يا حسن و جمال ، و امثال اينها كه مردم كمال مىانگارند . و تسخير دلهاى مردم و به فرمان در آوردن آنها به قدر اعتقادشان و به حسب درجهء آن كمال نزد آنان است ، زيرا به اندازه اى كه دلهاى مردم نسبت به وى معتقد گردد به همان مقدار براى وى قدرت حاصل مىشود ، و به اندازهء قدرتش شادى و نشاط و حب جاه پديد مىآيد . آنگاه آن دلها صاحبان خود را بر مدح و ثناگوئى وا مىدارند ، زيرا معتقد به كمال از ياد آنچه بدان اعتقاد دارد باز نمىايستد و صاحب آن را مىستايد ، و بر خدمت و يارى وى مىايستد ، و از بذل جان خويش در اطاعت از او به قدر اعتقادى كه دارد بخل و امساك نخواهد نمود ، و از ايثار و ترك منازعه با وى و تعظيم و احترام او و پيشى جستن در سلام و بالا نشاندن در مجالس و مقدّم داشتن وى در همهء مقاصدش خوددارى نخواهد كرد . تنبيه : اگر باعث حب جاه و شهرت غلبه و استيلا باشد در حقيقت به حب